Chương trình bespoke cho giới siêu giàu của Rolls-Royce

Có 14 nhà thiết kế cho chương trình bespoke 'cá nhân hóa' của hãng siêu xe Anh quốc, quá trình tạo hình cho mỗi xe mất cả năm trời.

Dáng người cao khoảng 1,8 m, bộ suit màu xanh vừa vặn, không phải loại vải bóng bẩy để tạo cảm giác sang chảnh xa cách, nhưng vẫn đủ tinh tế để thấy lịch duyệt, Michael Bryden khiến người đối diện cảm thấy anh như một nhân vật trong làng truyền thông, thường xuyên đối diện với đám đông và ống kính. Nhưng thực tế, chàng trai này là nhà thiết kế của Rolls-Royce. 

Michael Bryden - nhà thiết kế bespoke của Rolls-Royce.

Bay từ Goodwood, đại bản doanh của hãng xe siêu sang Anh quốc sang Hà Nội để chia sẻ về thiết kế bespoke vốn tạo nên giá trị cho thương hiệu Rolls-Royce, Michael luôn nở nụ cười và nhẹ nhàng đáp lại những câu hỏi từ tốn, vừa đủ. Vốn tính cách của chàng trai này như thế, hay đẳng cấp tinh tế của Rolls-Royce đã tạo nên con người ấy? 

Sẽ là bất lịch sự với người phương Tây khi hỏi thẳng tuổi người đối diện, nhất là trong lần gặp đầu tiên, tôi đành tìm cách hỏi thông tin qua đại diện truyền thông của đại lý Rolls-Royce Hà Nội, kết quả bất ngờ, khi Michael, nhà thiết kế bespoke của Rolls-Royce chưa tới 30 tuổi. 

Một anh chàng U30 liệu có đủ trải nghiệm để sáng tạo những tác phẩm cho khách hàng giàu có, thường trên anh ấy cả 10-20 tuổi? Câu trả lời là có, hoàn toàn có. Bởi lẽ, bespoke của Rolls-Royce được tạo ra dựa trên sự thấu kiểu cao nhu cầu của khách, sở thích cá nhân và cao hơn là văn hóa quốc gia, dân tộc, yếu tố tuổi tác không phải vấn đề như người phương Đông hay suy xét. 

Là người tham gia thiết kế bespoke cho bộ sưu tập Đông Sơn Phantom, Michael tốn rất nhiều thời gian để nghiên cứu về ý nghĩa của từng biểu tượng thể hiện nét văn hóa và lòng tự hào dân tốc mà khách hàng Việt mong muốn. Chiếc đầu tiên trong bộ sưu tập với tên gọi Lửa thiêng (Scared Fire) sẽ về Việt Nam đầu tháng 10.

Gia nhập Rolls-Royce năm 2012, chàng trai trẻ mang theo những kinh nghiệm tích lũy trong thời gian thiết kế cá nhân hóa trong ngành hàng không, và ở hãng xe đồng hương Aston Martin. Tại Goodwood, đội ngũ thiết kế chuyên bespoke của Michael có 14 người, tăng gấp đôi so với trước đây. Với khách hàng giàu có của hãng siêu sang, nếu không trực tiếp làm việc, chắc không thể ngờ hết những yêu cầu oái oăm như thế nào.

Tạo hình bằng tay "sư tử biển" trên chiếc Ghost đặc biệt kỷ niệm Quốc khánh Singapore.

Thiết kế bespoke bắt đầu từ việc nhận một nhúm lông chó của khách hàng gửi tới, yêu cầu tạo nên màu ngoại thất xe giống hệt màu lông đó. Nghe có vẻ nực cười, nhưng đó là yêu của của một nữ khách hàng, muốn chiếc xe giống màu chú cún cưng.

Tại Goodwood, Rolls-Royce có khoảng 44.000 màu khác nhau sẵn sàng cho khách lựa chọn. Nhưng thế giới nghệ thuật là không giới hạn, do đó khách hàng thường xuyên muốn có những màu mới chưa có trong bảng màu, buộc những nhà thiết kế ở đây phải ngồi lại để nghĩ ra cách pha mới sao chính xác cho tới khi nhận được cái gật đầu của khách. 

Cũng giống như trường hợp lông chó, có vị khách khác lại muốn màu sơn giống đôi giày, thỏi son hay bất cứ vật dụng nào mà họ yêu thích. Như chiếc Rolls-Royce Wraith cuối năm 2014 của Michael Fux, đại gia chăn đệm Mỹ, màu ngoại thất của xe là kiểu xanh pha kem (Lime Green), chưa từng thấy trên thị trường. Nếu khách hàng muốn, màu sắc này hoàn toàn có thể đặt tên theo khách, ví như "Michael Fux Green".

Với hơn 100 đại lý trên khắp 5 châu, hàng nghìn khách hàng giàu có với yêu cầu khác nhau, không dừng lại ở màu sắc, làm thế nào để Rolls-Royce đáp ứng hết tất cả? Đội ngũ nhà thiết kế bespoke là những chuyên gia trong nhiều lĩnh vực cụ thể, có người chuyên về da, có người lại chuyên về kim loại, hoặc chuyên về âm thanh, Michael Bryden là chuyên gia thiết kế về vật liệu nội thất. 

Chiếc Wraith Inspired by Music mới đây là kết quả của quá trình thiết kế Bespoke mất tới 2 năm. Chừng ấy thời gian để các kỹ sư âm thanh phát triển vật liệu, hệ thống loa, microphone giám sát tiếng ồn để âm thành phát ra hoàn hảo nhất. Bởi lẽ loại nhạc lựa chọn không phải những bản cổ điển mà là Rock&Roll, thứ cá tính có lẽ hơi ngược với đẳng cấp Rolls-Royce.

Hay bầu trời sao với khoảng 3.000 ngàn bóng đèn LED quang học nhỏ li ti được đính bằng tay lên tấm thảm bọc trần xe. Khách hàng nếu muốn tạo hình theo chòm sao cung chiếu mệnh, hãng cũng sẵn lòng đáp ứng. Hay một khách hàng khác muốn bọc trần xe bằng vải, các nghệ nhân và kỹ sư phải thiết kế ra loại vải vừa đảm bảo giống chất liệu khách hàng mong muốn, nhưng giữ độ bền theo thời gian.

Chú ngựa trên phiên bản Phi Mã (Majestic Horse) được ghép thủ công từ nhiều miếng gỗ khác nhau với công nghệ cắt laser và chế tác tinh xảo.

"Ở Rolls-Royce, giới hạn duy nhất là trí tưởng tượng của khách hàng", nhà thiết kế trẻ nhắc lại triết lý nổi tiếng một lần nữa ở Hà Nội. Chưa có trường hợp nào hãng phải từ chối yêu cầu của khách vì không thể làm được, mà chỉ có "không được làm".

Hai lần, ba lần hay bốn lần sáng tạo rồi thuyết phục khách hàng không phải là chuyện lạ, bởi người giàu sang muốn những gì cá tính, riêng nhất. Nhưng Rolls-Royce sẽ từ chối ngay, nếu yêu cầu đó ảnh hưởng đến những giá trị truyền thống, không thể thay đổi. 

"Chúng tôi sẽ không thể thay logo, biểu tượng Ecstasy of Spirit, hay thiết kế lại những bộ phận vốn tạo nên đẳng cấp Rolls-Royce như đèn pha, lưới tản nhiệt", Michael cho biết. "Nếu cần những thứ đó, khách tìm tới hãng độ bên ngoài, còn ở đây là bespoke, nâng tầm những giá trị có sẵn khiến khách hàng yêu mến chúng tôi". 

Để bán với giá cả triệu USD, thứ Rolls-Royce mang lại cho khách hàng là cảm nhận sự khác biệt. Điều đó đến từ cách chăm sóc tỉ mỉ từng chi tiết, biến chiếc xe đơn thuần thành tác phẩm nghệ thuật. Thiết kế bespoke bắt đầu với cây bút chì và một tờ giấy trắng, nhưng kết quả là đẳng cấp thượng lưu độc nhất. 

Khách hàng Việt Nam rất ưa chuộng bespoke. Trước đây 33 chiếc phiên bản Rồng năm 2012 dành cho thị trường Trung Quốc, có tới 4 xe về Việt Nam. Khách hàng chính hãng sau khi có đại lý đều sở hữu những mẫu xe bespoke. Chiếc xe nổi bật nhất về bespoke đến thời điểm này là Phantom Mặt trời phương Đông (Oriental Sun), và sắp tới là Lửa thiêng trong bộ sưu tập Đông Sơn. 

Cá tính của bespoke và cách tiếp cận bằng nhiều mẫu xe giúp Rolls-Royce từng bước chiếm cảm tình của đại gia Việt, những khách hàng nổi tiếng khó tính nhưng cũng ưa thích sự độc nhất. Đại diện đại lý Rolls-Royce Hà Nội cho biết từ đầu năm tới nay bán khoảng 10 xe, trong đó một nửa là Phantom. Ghost cũng bán tốt khi phù hợp với nhu cầu của khách, vẫn thượng lưu nhưng mức giá rẻ bằng nửa Phantom
.

Ca sĩ Mỹ là người đầu tiên mua siêu xe mới Rezvani

Siêu xe 500 mã lực với giá bán khoảng 165.000 USD đã được giao cho ca sĩ R&B nổi tiếng Chris Brown.

Chỉ 2 tháng sau khi Rezvani Motors giới thiệu phiên bản sản xuất của siêu xe mới, chiếc đầu tiên đã tới tay khách hàng và là một người nổi tiếng. Trước đó, hãng xe Mỹ từng khẳng định Rezvani Beast chỉ mất 8-12 tuần để sản xuất.

Mẫu xe thể thao của Mỹ dựa trên Ariel Atom 3, toàn bộ thân vỏ bằng sợi carbon do Samir Sadikhov, nhà thiết kế người Azerbaijan đảm nhiệm. Động cơ siêu nạp 2,4 lít 4 xi-lanh thẳng hàng kết hợp hộp số sàn 6 cấp cho công suất 500 mã lực. Nhờ có trọng lượng nhẹ 748 kg giúp Beast tăng tốc từ 0 lên 100 km/h chỉ trong 2,7 giây, trước khi đạt vận tốc tối đa 265 km/h. Xe sử dụng hệ dẫn động cầu sau.

Beast có cánh gió trước bằng sợi carbon, cặp gương chiếu hậu mảnh mai, trong khi đó bộ khuếch tán phía sau lớn. Kính chắn gió của Beast bán ra dạng tùy chọn, bộ mâm đúc 19 inch giả nhôm.

Những đặc điểm ấn tượng khác của Rezvani Beast có kiểu kính chắn gió có thể thể tháo rời, kết nối Apple CarPlay, ghế xe làm từ sợi carbon, vô-lăng dạng đáy phẳng.

Mua ôtô mình thích luôn sướng hơn

Trước đây, đồ của Nhật cái gì cũng bền, nhưng trở lại đây, công nghệ phát triển nên khoảng cách về chất lượng của các hãng xe gần như bị xóa bỏ.

Sau khi đọc bài "Một đời xe Nhật bằng hai đời xe Hàn?", thật ra tôi thấy nó đúng, nhưng đúng 99% cách đây 10 năm, và đúng chỉ 30-40% với hiện tại. Mà kệ đi, ai mua Nhật cứ mua, ai mua Hàn cứ mua, mua để phục vụ bản thân, doanh số xe Hàn vẫn cao đấy thôi, tất nhiên là không thể bằng xe Nhật.

Giờ ra đường (ở tỉnh em), Hyundai i10, Accent, Elantra, Sonata, Kia Morning, K3, Forte, Carens, Sorento .... nhiều quá trời. Vì sao có nhiều mẫu xe Hàn ra đường? Chính vì con mắt thẩm mỹ mà thôi. Người ta nói tốt gỗ hơn tốt nước sơn, nhưng dường như bây giờ không còn khái niệm này nữa.

Đúng, xe Hàn nhìn hiện đại, trẻ trung. Và cái hơn hết là giá, giá dễ sở hữu hơn xe Nhật nhiều. Nhiều người kêu option để làm cảnh, xài hai ba bữa chán.

Cái đó còn tùy, nhưng option chính là thú vui khi lái xe, mình nhớ có bài viết "Ít tài xế Việt quan tâm đến 'thú vui lái xe". Một chiếc xe Hàn tích hợp nhiều thứ trên vô-lăng, nút bấm kích hoạt, cửa sổ trời, đèn báo vượt, camera lùi, nhớ ghế.... Những thứ đó giờ đến chiếc xe Hàn 400-500 triệu cũng bắt đầu được trang bị hết rồi.

Mình mua xe, đầu tiên sẽ là giá, thứ 2 là option rồi mới đến thương hiệu... đơn giản mua chiếc xe mình thích luôn sướng hơn.

Xe máy siêu lạ làm từ thìa

Mẫu chopper của James Rice được ghép từ những chiếc thìa với kích cỡ khác nhau, không phá vỡ thiết kế tổng thể.

Với những người mê xế độ và tạo hình, một chiếc môtô có thể hình thành từ nhiều loại vật liệu mà ít người nghĩ tới. Từng có những xe từ gỗ, phế liệu hay lego, những xe máy làm toàn bộ từ những chiếc thìa thì rất hiếm. 

Chiếc chopper làm từ thìa.

Tác phẩm xế độ chopper của James Rice, người mê tạo hình từ thìa. Anh sở hữu cửa hàng online mang tên Everlasting Spoonful chuyên bán các sản phẩm nhỏ làm từ thìa, trong đó có nhiều môtô. 

Những chi tiết khó như lốc máy, ống xả cũng được chế tác từ thìa. Điểm đặc biệt là James Rice không cắt nhỏ hay phá vỡ thiết kế ban đầu của từng chiếc, mà khéo léo sắp xếp chúng với nhau, với nhiều kích thước, tạo nên một chiếc môtô hoàn chỉnh. Xe dài 683,8 mm, nặng 3,7 kg.

Đừng cãi nhau về xe Đức, Hàn, Nhật

Mỗi loại xe có những ưu nhược điểm riêng. Giờ tôi cho xe Hàn 8 điểm còn xe Nhật là 9.

Thời gian này thấy các bạn chia sẻ sôi nổi về xe Hàn so với xe Nhật, xe Đức so với xe Nhật. Hãng nào hơn hãng nào kém, rồi thì cái gì mà đẳng cấp, phong độ... Tôi cũng xin chia sẻ những cảm nhận cụ thể về từng chiếc xe tôi đã đi, may mắn là cũng có đủ mặt xe từ nhà sản xuất của 3 nước trên. Tôi không có ý chê hãng nào vì nếu chê thì tôi đã không mua. Chỉ thấy rằng mỗi một chiếc xe được nhà sản xuất nghiên cứu cho một phân khúc, đối tượng cụ thể, hy vọng với bài viết này sẽ góp phần nào ý kiến cho các bạn đang băn khoăn đi chọn xe.

1. Chiếc xe đầu tiên mà tôi đi là chiếc Subaru Liberty đời 2004 máy 2.4 của Nhật. Xe phiên bản Sport, AWD, cảm giác lái cực kì thể thao, lốp mỏng, bám đường tốt nhưng cũng không ồn lắm. Âm thanh trong xe cứ như trong rạp hát. Chẳng bao giờ hỏng hóc. Tôi chạy chiếc đó 2 năm rồi bán. Xe nhắm đến khách hàng trẻ (như tôi lúc đó) vì ngồi lái nó thể thao, âm thanh hay. Giờ vẫn nhớ nó (chắc là mối tình đầu nó thế).

2. Kế đến tôi mua chiếc Honda Accord đời 2008 máy 2.4 của Nhật. Xe phiên bản full có nhiều option như cửa sổ trời, ghế sưởi, chỉnh điện. đủ thứ cảm biến. Vành nhỏ lốp dày, cảm giác lái không thể thao như Subaru Liberty. Âm thanh cũng hay nhưng không nổi và tinh tế bằng. Tôi cũng bán nó sau 2 năm, không phải vì nó có vấn đề gì, chỉ vì tôi chán, thế thôi. Cảm nhận của tôi là nó là chiếc xe lịch lãm, dành cho người trung niên, cần chiếc xe tiện nghi và mọi thứ đều chỉ cần chừng mực, không cần nổi trội ở một khía cạnh nào.

3. Chiếc xe thứ 3 là BMW 325i đời 2007 máy 2.5V6 của Đức. Xe phiên bản thường, nhưng là xe sang nên cũng có khá nhiều option. Cảm giác lái rất, rất tuyệt vời không thể chối cãi và động cơ V6 nổi tiếng của BMW, cho bạn cảm giác tăng tốc, giảm tốc rất mượt và không bảo giờ có cảm giác hẫng, giật hay là độ trễ thường gặp ở các hãng xe khác.

Tuy nhiên, xe có hệ thống máy lạnh rất dở, tăng giảm nhiệt độ đều rất chậm và không chính xác. Ngồi trong xe thường xuyên khổ sở vì bị nóng. Cảm biến thì cứ báo lỗi nhặng xị cả lên, đem vào hãng thì cũng không biết là cái gì vì nó quá phức tạp, đoán bệnh cứ như thầy bói xem voi.

Có lần tôi đi trên cao tốc, xe báo máy nóng gì đó rồi tự động giảm tốc (dù mình vẫn đạp ga) và dừng lại không chạy được nữa. Tôi thấy đây là chiếc xe nhắm đến khách hàng có tiền và thời gian, thích thể thao vì cảm giác lái rất tuyệt, nhưng xe không êm ái và trong xe khá ồn khi đi cao tốc. Cuối cùng tôi bán sau 1,5 năm vì cái tôi cần là một chiếc xe luôn luôn sẵn sàng, và ổn định vì tôi đi công việc hằng ngày và đi rất nhiều.

4. Sau khi bán 325i của BMW, tôi mua Luxus IS250 đời 2008 máy 2.5. Xe phiên bản thường, không có cửa sổ trời nhưng là phân khúc xe sang nên nó cũng có đầy đủ các option như các bản full của các dòng xe thấp hơn. Lexus là thương hiệu con của Toyota, nhưng nếu bảo nó là chiếc Toyota gắn logo Lexus thì phiến diện lắm. Xe chạy khá thể thao, cảm giác lái, bám đường tốt hơn hẳn Camry, mà không phải hy sinh sự êm ái khi vận hành.

Trong xe cách âm tốt, chạy cao tốc mà im gần như trong phòng thu. Bật nhạc lên thì âm thanh cứ là nổi hết tóc tai gai ốc cả lên vì nó hay. Nghe nói bản đặc biệt của nó thì âm thanh còn hay hơn nữa. Tuy nhiên cảm giác của tôi vẫn ở entry level của dòng xe sang thôi, dành cho người trẻ, cần một chiếc xe gọn nhẹ, êm ái mà vẫn thích một tí thể thao trong cảm giác lái.

5. Tiếp đến là tôi mua chiếc Toyota Highlander. Vì lấy vợ và có con nên tôi cần chiếc xe rộng rãi cho gia đình, nói chung rất hài lòng, xe rất bền bỉ. Cảm giác lái thì không có gì đặc biệt, phải nói là chán, tất nhiên rồi nó là một chiếc xe to, không thể so với sedan. Nhưng bù lại rộng rãi, tiện nghi cho mọi người. Tôi chạy nó 2 năm thì cũng chán luôn và bán.

6. Giờ tôi chạy chiếc Hyundai Veracruz của Hàn Quốc. 7 chỗ, máy 3.8, khoảng cách 2 trục bánh xe lớn, vành đúc cỡ to, xe nặng nên chạy đầm và êm, tất nhiên rất hao xăng nhưng bù lại đi xa thì trong người vẫn rất khỏe khoắn, tiện nghi. Rất nhiều option nếu so với chiếc Highlander của Toyota và giá thì rẻ hơn rất nhiều.

Ngoài chiếc Veracruz, tôi cũng mượn của bạn chạy thử như Sonata, Kia Carens. Xe Nhật thì có Corolla Altis, Sienna của Toyota.

Kết luận, nếu 15 năm trước thì tôi đánh giá chất lượng xe Hàn 5, xe Nhật 9, thì bây giờ tôi đánh giá chung xe Hàn 8, xe Nhật 9 về độ bền. Về công nghệ, trừ Trung Quốc ra thì tôi nghĩ hiện nay các hãng đều ngang nhau cả thôi, vấn đề là chiến lược của mỗi hãng và tùy từng đối tượng khách hàng mà mỗi hãng có cách tiếp cận khác nhau khi làm ra một chiếc xe.

Khi bạn mua xe thì cứ dựa vào nhu cầu, mục đích sử dụng, thói quen, túi tiền mà mua. Không có phương án hoàn toàn hơn, hay kém vì mỗi người mỗi khác, không thể đem các tiêu chí của mình để mà áp đặt cho người khác được.

Cho đến nay, đa số xe tôi đã đi vẫn là xe Nhật và mới nhất là xe Hàn, nhưng tôi thấy xe Hàn cũng được lắm, không đến nỗi tệ như nhiều người nghĩ, ngược lại tôi rất thích vì nhiều ưu điểm của nó. Nhưng nói như thế không có nghĩa là tôi chê xe các thương hiệu khác. Hay là tôi cứ khư khư từ nay sẽ chỉ đi xe Hàn, hay chỉ đi xe Nhật, xe Đức.

Tôi mua xe không phụ thuộc vào thương hiệu, cũng không mua xe làm tài sản mà hoàn toàn dựa vào nhu cầu, mục đích. Xe thương hiệu nào, hay nước nào đều có model dở và hay, phù hợp với bạn hoặc không.

Cuối cùng, khi các bạn chê một thương hiệu nào, thì phải nhìn nhận rằng, nếu họ đã, vẫn, đang tiếp tục hiện diện ở ngoài thị trường thì có nghĩa là họ đã, vẫn, đang làm đúng ở các khía cạnh nào đó - tuy khác nhau - nhưng chiếm những thị phần, nhu cầu khác nhau của thị trường rất rất đa dạng.

Nên khách quan, đừng phiến diện và đừng bài xích nhau
.